Word gids van dit portaal!

> borderline > faq

FAQ
1: Van het ene uiterste in het andere?
2: Wat zijn de verschijnselen van Borderline?
3: Waarom is borderline moeilijk te herkennen?
4: Hoe is de naam 'Borderline' ontstaan?
5: Wat zijn de achtergronden van een Borderline Persoonlijkheid Stoornis?
6: Hoe vaak komt Borderline in nederland voor?
7: Is hulp voor een Borderliner te laat?
8: Wat zijn tips voor mensen met Borderline?
9: Helpt therapie bij een Borderliner?
10: Wat voor medicijnen helpen een borderliner?
11: Waar vind ik meer hulp en informatie?
12: Wat zijn de verschillen tussen ADHD en Bordeline?
13: Aanbevelingen voor familie en vrienden
14: Hoe gaat de behandeling bij Borderline?

Vr. 1: Van het ene uiterste in het andere?
Antw. 1: Van het ene uiterste in het andere... Een leven waarin alles van een leien dakje gaat, is eerder uitzondering dan regel. Iedereen krijgt te maken met tegenslagen: zakken voor een examen of afgewezen worden voor een baan. Ook heeft elk mens weleens een fikse ruzie met een vriend, vriendin of collega. Maar bij sommige mensen zijn veranderingen, mislukkingen en heftige conflicten eerder regel dan uitzondering. Ze beginnen impulsief en vol enthousiasme aan een nieuwe opleiding of vertellen dolgelukkig over hun nieuwe grote liefde. Vaak is de situatie een paar maanden later helemaal veranderd: ze zijn gestopt met de opleiding omdat die niets opleverde, de vriend bleek bij nader inzien een waardeloze kerel. Mensen die dit vaak overkomt en steeds opnieuw vastlopen in hun chaotische leven, hebben mogelijk een borderline persoonlijkheidsstoornis, meestal kortweg borderline genoemd.

Vr. 2: Wat zijn de verschijnselen van Borderline?
Antw. 2: Verschijnselen van borderline... Borderline kenmerkt zich door instabiliteit en veel en abrupte veranderingen in gevoelens, stemmingen, relaties, zelfbeeld en gedrag. Mensen die last hebben van meerdere van de onderstaande verschijnselen, kunnen een borderline stoornis hebben. Impulsiviteit Iemand met borderline kan zich halsoverkop in een nieuwe relatie storten of na het lezen van een interessante vacature plotseling van baan veranderen, zonder goed na te denken over de gevolgen van zoín beslissing. Geen maat kunnen houden hoort bij die impulsiviteit. Dat kan tot uiting komen in smijten met geld, zich te buiten gaan aan alcohol of drugs, eetstoornissen en snel wisselende seksuele contacten. Ook woede-uitbarstingen kunnen erbij horen. Stemmingswisselingen Borderline kenmerkt zich voorts door snelle stemmingsveranderingen. De stemming kan gemakkelijk omslaan van somberheid en angst in gespannen opwinding of andersom. Iemand met borderline lijkt Ďovergevoeligí te reageren op gebeurtenissen en uitspraken. Een ogenschijnlijk onschuldige opmerking kan tot een woede-uitbarsting leiden, korte tijd later gevolgd door een vrolijke bui, alsof er niets gebeurd is. Zwart-wit denken Bij borderline wordt de wereld opgedeeld in uitersten: zwart en wit, goed en slecht, mooi en lelijk, alles of niets. Er bestaan geen grijstinten. Iemand is of fantastisch leuk of onuitstaanbaar. De mening over ťťn en dezelfde persoon kan in korte tijd helemaal omslaan. Extreme angst om verlaten te worden Mensen met een borderline stoornis hebben een grote behoefte aan intieme relaties, maar zijn daar tegelijkertijd bang voor. Ze zijn extreem bang om in de steek gelaten te worden. Ze stellen mensen daarom voortdurend op de proef. Zo testen ze als het ware of en wanneer iemand hen in de steek laat. Op zich neutrale uitspraken of acties leggen ze al snel uit als een persoonlijke afwijzing. Mensen met borderline leggen vaak makkelijk contacten. Maar hun verwachtingen zijn zo hooggespannen dat niemand eraan kan beantwoorden. Alleen zijn vinden ze vaak erg moeilijk en kan hen in grote paniek brengen. Ze eisen daarom iemands aandacht en liefde volledig op. Hun relaties zijn vaak heftig, maar kort. Opzettelijke zelfverwonding (automutilatie) Veel mensen met borderline krassen zichzelf met scherpe voorwerpen of branden zich met een sigaret. Ook gedachten over of pogingen tot zelfdoding komen veel voor. Identiteitsproblemen Mensen met borderline hebben meestal weinig zelfvertrouwen en een negatief zelfbeeld en zijn buitengewoon gevoelig voor opmerkingen die ze als kritiek ervaren. Ze twijfelen constant over wat ze zullen aanpakken en wat ze met hun leven willen. Dissociatieve verschijnselen Mensen met borderline kunnen momenten van vervreemding hebben, het gevoel Ďer niet echt te zijní of een sterk en beangstigend gevoel van innerlijke leegte. Soms weten ze even echt niet wat ze gedaan hebben of hoe ze ergens zijn gekomen. Psychotische verschijnselen Soms krijgen mensen met borderline last van psychotische verschijnselen, zoals in de war of achterdochtig zijn en stemmen horen. Deze verschijnselen kunnen enkele uren of dagen duren.

Vr. 3: Waarom is borderline moeilijk te herkennen?
Antw. 3: Moeilijk te herkennen... Mensen met borderline kunen heel succesvol, aantrekkelijk een sociaal overkomen, door de spontaniteit en het gemak waarmee ze contacten leggen. Onderliggende angsten blijven zo verborgen. De stoornis gaat verder vaak gepaard met andere psychische problemen, zoals depressie, angststoornissen, eetstoornissen, posttraumatische stress of drugs- of alcoholverslaving, waardoor de diagnose borderline niet snel wordt gesteld. De ziekte komt meestal geleidelijk tot uiting tussen het zeventiende en vijfentwintigste jaar. In die periode gaan mensen een zelfstandig leven opbouwen, met allerlei nieuwe contacten. Mensen met borderline hebben grote moeite met het opbouwen van stabiele relaties. Maar heftige emoties en snelle veranderingen horen ook bij de leeftijdsfase. Dit maakt dat de borderline stoornis niet gemakkelijk te herkennen is. Daar komt bij dat de ene persoon met borderline erg expressief en impulsief is, de ander juist extreem introvert en depressief.

Vr. 4: Hoe is de naam 'Borderline' ontstaan?
Antw. 4: De naam borderline... De term borderline is in het begin van de vorige eeuw ontstaan. Psychologen en psychiaters wisten toen bepaalde psychische verschijnselen niet goed te duiden en plaatsten de stoornis daarom in het grensgebied (borderline) van de psychose en de neurose. Inmiddels is de aandoening ingedeeld bij de persoonlijkheidsstoornissen. Het woord borderline roept al snel associaties op met Ďmoeilijk behandelbaarí. Dat vooroordeel klopt allang niet meer, omdat de stoornis nu nauwkeuriger omschreven is en er betere behandelingen voor zijn ontwikkeld.

Vr. 5: Wat zijn de achtergronden van een Borderline Persoonlijkheid Stoornis?
Antw. 5: Achtergronden van de borderline-stoornis... Borderline wordt veroorzaakt door een combinatie van biologische, psychische en sociale factoren. De belangrijkste biologische factor is aanleg. Impulsief gedrag, heftige emoties en stemmingswisselingen kunnen in aanleg aanwezig zijn. Dit heeft te maken met de verwerking van prikkels in de hersenen. Psychische en sociale factoren spelen eveneens een belangrijke rol, met name ingrijpende ervaringen en gevoelens van grote onveiligheid in de kindertijd. Om die reden hebben mensen met deze stoornis vaak moeite anderen te vertrouwen. Het gevoel van onveiligheid kan een duidelijk aanwijsbare oorzaak hebben, zoals lichamelijk verwaarlozing, mishandeling, seksueel misbruik of een scheiding van de ouders. Maar het kan ook minder duidelijk zijn waar het gevoel vandaan komt, bijvoorbeeld wanneer er sprake was van emotionele verwaarlozing of een gebeurtenis of persoon onbewust als onveilig ervaren is.

Vr. 6: Hoe vaak komt Borderline in nederland voor?
Antw. 6: Een veelvoorkomend gezondheidsprobleem... In Nederland hebben 150.000 tot 200.000 mensen een borderline stoornis. De diagnose wordt drie tot viermaal vaker gesteld bij vrouwen dan bij mannen. Bij mannen wordt de stoornis minder snel herkend, doordat ze vaak door agressie, geweld en verslavingen, eerder met de politie en de verslavingszorg in aanraking komen. Vrouwen komen vaker bij de geestelijke gezondheidszorg, als gevolg van zelfverwondend gedrag en eetstoornissen. Bij veel mensen met borderline nemen de verschijnselen tussen het dertigste en veertigste jaar geleidelijk af. Borderline raakt veel mensen. Het is niet iets om je voor te schamen of om te verbergen!!!

Vr. 7: Is hulp voor een Borderliner te laat?
Antw. 7: Niet afwachten... Mensen met borderline hebben in hun leven veel te maken met teleurstellingen, mislukkingen en veranderingen in relaties, werk en hobbyís. Door verslaving of schulden kunnen ze ernstig in de problemen raken. Ongeveer 10 procent van de mensen met borderline maakt uiteindelijk een eind aan het leven. De extreme en snelle wisselingen in het leven van iemand met borderline zijn voor mensen in hun omgeving vaak moeilijk te begrijpen. Ze weten niet welke stemming ze kunnen verwachten, voelen zich soms gemanipuleerd, onzeker of gefrustreerd en kunnen het slachtoffer worden van onterechte beschuldigingen, leugens en woede-uitbarstingen. Dan gaan ze er soms toe over het contact te verbreken, waardoor de persoon met borderline in een isolement terecht kan komen. Dit is niet nodig, want er is tegenwoordig veel aan borderline te doen. Wacht dus niet met hulp zoeken. Contact met lotgenoten kan eveneens steun en hulp bieden, ook aan familie en vrienden.

Vr. 8: Wat zijn tips voor mensen met Borderline?
Antw. 8: Tips voor mensen met borderline... Praat met iemand over uw klachten en zoek hulp. Zorg voor structuur in de dagindeling en plan activiteiten, verplichtingen, maar ook rustmomenten duidelijk in. Geef niet te snel toe aan de neiging de structuur weer los te laten. Leer uw gevoelens en stemmingen herkennen en houd ze bijvoorbeeld in een dagboek bij. Ga na welke omstandigheden of gebeurtenissen u boos, somber of verdrietig hebben gemaakt en welke (negatieve) gedachten u op dat moment had. Zo krijgt u meer greep op uw emoties en stemmingen. Bedenk dat u sterk de neiging hebt om in uitersten te denken en heftig te reageren. Sta regelmatig stil bij uw gedachten en probeer nuances aan te brengen. Als u een impuls of sterke emotie voelt opkomen, probeer dan eens een Ďpauzeí in te lassen of ga iets heel anders doen, bijvoorbeeld hardlopen.

Vr. 9: Helpt therapie bij een Borderliner?
Antw. 9: Therapie helpt... Iemand met borderline heeft veelal het meeste baat bij een ambulante of poliklinische behandeling. Wanneer de spanningen te hoog oplopen, de persoon zichzelf ernstig verwondt, gevaarlijk gedrag vertoont of de neiging heeft tot zelfdoding, is een tijdelijke opname in een psychiatrisch ziekenhuis noodzakelijk. Hiertoe wordt besloten in samenspraak met de patiŽnt, de huisarts, de behandelaar en de familie. De behandeling richt zich allereerst op het opbouwen van een stabiele vertrouwensrelatie tussen patiŽnt en behandelaar. Voldoende tijd nemen en geduld hebben zijn hiervoor van groot belang. Want ook in het contact met de behandelaar houdt de patiŽnt last van angst voor verlating en voor hechting, zwart-wit oordelen en te hoge verwachtingen. Duidelijke afspraken over bereikbaarheid van de behandelaar, de frequentie en duur van behandeling en beoogde doelen zijn dan ook belangrijk. In de volgende fase van de behandeling staan inzicht geven in de stoornis, acceptatie en het creŽren van evenwicht en stabiliteit centraal. De relatie met de therapeut vormt de basis waarop de patiŽnt kan werken aan andere relaties, het denken in uitersten en de angst om alleen te zijn. Ook verschillende vormen van gedragstherapie, individueel of in groepsverband, kunnen zinvol zijn. Gezins- of relatietherapie kan het contact met de omgeving verbeteren. Psychomotorische therapie kan ertoe bijdragen goed om te gaan met spanningen en woede.

Vr. 10: Wat voor medicijnen helpen een borderliner?
Antw. 10: Medicijnen... Bij de behandeling van de borderline stoornis zijn medicijnen een belangrijk hulpmiddel. Ze verminderen een aantal borderline-verschijnselen. Kalmerende medicijnen worden het meeste voorgeschreven. Ook worden regelmatig anti-psychotica voorgeschreven. Deze verminderen de impulsiviteit, de heftige emoties, zoals angst en depressiviteit, en de psychotische verschijnselen zoals verwardheid en stemmen horen. Antidepressiva kunnen helpen bij langdurige somberheid en grote impulsiviteit. Soms worden medicijnen voorgeschreven om de stemmingswisselingen te verminderen, bijvoorbeeld lithium of carbamazepine.

Vr. 11: Waar vind ik meer hulp en informatie?
Antw. 11: Meer informatie en hulp... Als u zich zorgen maakt over uzelf of iemand in uw omgeving en een aantal van de beschreven verschijnselen herkent, doet u er goed aan hierover met uw huisarts te praten. Hij of zij zal u eventueel doorverwijzen naar een instelling voor geestelijke gezondheidszorg (ggz, zoals de Riagg) bij u in de buurt, het algemeen maatschappelijk werk of een vrijgevestigd psycholoog, psychotherapeut of psychiater. Andere nuttige organisaties zijn: Contact met Lotgenoten kan u bijdragen in een begrijpbare borderliner: www.borderline-lotgenoten.com Stichting Borderline, voor informatie, advies en contact met lotgenoten. Tel. 030-2767072 of www.stichtingborderline.nl. Onderlinge Steungroep Zelfbeschadiging. Tel. 030-2724645. Labyrint-In Perspectief, landelijke zelfhulporganisatie van en voor familieleden van psychiatrisch patiŽnten. Tel. 030-254 66 74 (lotgenotenlijn) of www.labyrint-in-perspectief.nl. Meer lezen Borderline hulpboek: zelf leren omgaan met verschijnselen als impulsiviteit, heftige emoties en conflicten. J. Spaans & E. van Meekeren, 2000. Boom, Amsterdam, Ä 17,90. ISBN 90-5352-614-5. Alles of Niets. Informatie en adviezen voor patiŽnten en betrokkenen betreffende de borderlinestoornis. E. van Meekeren, 1996. Uitgegeven in eigen beheer, Ä 6,95. Te bestellen bij Stichting Borderline en Labyrint-In Perspectief. Borderline persoonlijkheidsstoornis. Handleiding voor training en therapie. M.M. Linehan, 1996. Swets & Zeitlinger, Lisse, Ä 33,40. ISBN 90-2651-457-3.

Vr. 12: Wat zijn de verschillen tussen ADHD en Bordeline?
Antw. 12: Verschillende benadering bij ADHD en Borderline We weten inmiddels dan ADHD vaak verward wordt met Borderline, omdat beide stoornissen hoog scoren op dezelfde diagnostische criteria. Een specifieke ADHD-test, waardoor het onderscheid kan worden gemaakt, bestaat helaas nog niet. Toch zijn er een aantal punten die ikzelf onder de aandacht wil brengen: kenmerken waaraan zowel een ADHD'er als een Borderliner voldoen, maar beiden met een compleet andere motivatie. Kun je onderscheid maken tussen impulsiviteit bij mensen met ADHD en Borderline? Het verschil ligt hierin: 1. Bij Borderline is impulsief gedrag zelf-destructief. Impulsief gedrag wordt vertoond om depressieve klachten te verlichten. 2. Bij ADHD behelst impulsiviteit schijnbaar alles. ADHD'ers hebben altijd moeite zich te concentreren op een bezigheid, of zij zich nu goed of depressief voelen. Hoe zit het met de relatieproblemen? Het verschil ligt hierin: 1. Bij Borderline komen veel relatieproblemen voort uit verlatingsangst. Veel Borderliners hebben een kindertijdverleden waarin zij aan hun lot zijn overgelaten. Zij hebben op jonge leeftijd niet geleerd zich te hechten aan iemand, en dit probleem duurt voort wanneer zij volwassen zijn. Borderliners kenmerken zich door aantrekken en afstoten. 2. Bij ADHD komen veel relatieproblemen voort uit het feit dat zij buitensporige stemmingswisselingen hebben. Wanneer zij "up" zijn (en dat kan door de eenvoudigste dingen veroorzaakt worden), zijn zij geanimeerd gezelschap, maar wanneer zij even later "down" zijn (ook door de meest triviale dingen) willen zij het liefst met rust gelaten worden of juist vermaakt worden. Het vergt heel veel van een partner om te gaan met de onvoorspelbaarheid van een ADHD'er. Wat is het verschil in concentratieproblemen? Het verschil ligt hierin: 1. Een Borderliner kan zich moeilijk concentreren, omdat hij/zij zich structureel "leeg" voelt. 2. Een ADHD'er kan zich moeilijk concentreren, omdat hij/zij zich structureel "overvol" voelt, overspoeld door een stroom aan andere gedachten en prikkels. Ik denkt dat een onbehandelde ADHD een belangrijke oorzaak is van Borderline. ADHD kan heel "goed" samengaan met Borderline. Symptomen die geassocieerd worden met Borderline, zoals "het niet in staat zijn dingen af te maken", zijn bijvoorbeeld typische ADHD-symptomen!!! In een later stadium zal ik hier uitgebreider aandacht aan besteden.

Vr. 13: Aanbevelingen voor familie en vrienden
Antw. 13: Zowel patiŽnten met een borderline persoonlijkheidsstoornis als mensen in hun omgeving kunnen leren om te gaan met deze aandoening. Voor familie en vrienden is de omgang soms moeilijk. De patiŽnt vraagt continu om aandacht en om erkenning van de problemen. Hen wordt aanbevolen de patiŽnt serieus te nemen. Het is een ernstige stoornis. Hoewel familie niet kan behandelen, kan een familielid of vriend op gepaste afstand troost bieden en een goede steun zijn voor de patiŽnt. <br><br> Help de patiŽnt om professionele hulp te zoeken. Hulpverleners kunnen ook met familie praten om hen te helpen hoe zij met de patiŽnt om kunnen gaan. Dit wordt zeker aanbevolen als de gezinssituatie verstoord is, dan is relatie- of gezinstherapie nodig. Respecteer elkaars beperkingen en praat open en eerlijk met elkaar. Help om een goede omgeving voor de patiŽnt te handhaven: stabiliteit in werk, relaties en behandeling is essentieel voor een verbetering. In een stabiele omgeving hebben patiŽnten goede vooruitzichten. Pas wel op de eigen grenzen en neem niet de verantwoordelijkheden van de patiŽnt over.

Vr. 14: Hoe gaat de behandeling bij Borderline?
Antw. 14: Voor een behandeling van mensen met een borderline stoornis bestaan verschillende mogelijkheden: volledige opname in een psychiatrisch ziekenhuis of afdeling, als ook ambulante behandeling (geen opname maar behandeling overdag). De gewenste behandeling verschilt per patiŽnt. <br><br> Bij opname in het ziekenhuis kunnen de symptomen verergeren. Automutilatie (zelfverwonding) kan dan beginnen op te treden of kan toenemen. Vooral bij ernstige depressiviteit of ernstige suÔcidale neigingen is opname in het ziekenhuis gewenst. Veel borderliners dreigen met zelfdoding en voeren dit niet uit, maar het is wel zaak om dit zeer serieus te nemen. Hoewel patiŽnten vaak dreigen met zelfdoding en het vervolgens niet doen, verdient dit wel veel aandacht. Het percentage borderliners dat zelfmoord pleegt, is wel geschat op 9%. <br><br> De behandeling bestaat afhankelijk van de plaats en intensiteit van behandeling vaak uit gesprekstherapie en medicijnen. Gesprekstherapie is een langdurig proces. De relatie patiŽnt-hulpverlener kan ingewikkeld zijn (vertrouwen versus angst) en de patiŽnt vindt het vaak moeilijk de behandeling af te maken. In de gesprekstherapie ligt nadruk op verlatingsangst, gebrek aan zelfvertrouwen, relatieproblemen. Doel is de patiŽnt (en eventueel de partner) te leren hiermee om te gaan. <br><br> De medicijnen die onderdeel van de behandeling kunnen zijn, zijn vaak antidepressiva, antipsychotica, stemmingsregulerende middelen, en/of kalmeringsmiddelen. De middelen worden voorgeschreven afhankelijk van de ernst en aard van de borderline stoornis. Voorzichtigheid is geboden vanwege een verslavingsgevaar en de kans om andere symptomen te verergeren. <br><br> Behandeling van de stoornis kan moeilijk zijn en kent een uiterst grillig verloop met veel ups en downs. Tijdens de langdurige behandeling kunnen zich ernstige crises voordoen, niet zelden gepaard gaand met een zelfmoordpoging. Maar vanaf het dertigste of veertigste levensjaar gaat het met ruim de helft van de patiŽnten veel beter. Men spreekt dan vaak niet meer over een stoornis, alleen van een kwetsbaarheid. Alsof de stoornis is Ďuitgedoofdí.

* Veel gestelde vragen door bedrijven

* Algemene informatie over klup.nl